DE WERELD IS GROTER DAN JOUW UITSNEDE.
We zien nooit de hele wereld. Eigenlijk een nogal banale vaststelling. Zelfs terwijl je deze zin leest, bestaat er buiten je blikveld behoorlijk veel waar je op dit moment niets van meekrijgt. Normaal gesproken is dat geen probleem. We werken met wat we hebben, herkennen daarin iets bekends en maken er iets van waar we mee uit de voeten kunnen.
Eigenlijk gebeurt dat op dit moment ook. Dit zou net zo goed een boek vol hiërogliefen kunnen zijn. Voor iemand die de tekens niet kan lezen, zouden ze er nog steeds allemaal staan: zwarte vormen op een lichte achtergrond, netjes gedrukt en tamelijk betekenisloos. Jij ziet daarentegen geen verzameling kleine streepjes en boogjes. Je leest een tekst. Tekens worden woorden, woorden worden verbanden en waarschijnlijk ontstaan daarbij zelfs beelden in je hoofd die nergens op deze pagina zijn afgedrukt.
De tekens doen dus iets met jou. Maar jij doet ook iets met de tekens.
EEN UITSNEDE HOEFT NIET VERKEERD TE ZIJN.
Twee heldere planeten zijn in de eerste plaats gewoon twee heldere planeten. Afhankelijk van perspectief en presentatie kunnen ze echter, van een afstand bekeken en teruggebracht tot een kleine beelduitsnede, een heel andere indruk wekken. Misschien zie je twee lichte rondingen tegen een donkere achtergrond. Misschien ziet het verbazingwekkend lang levende puberale deel van je brein iets anders.
Aan de planeten is niets veranderd. De uitsnede laat zien wat er is. En toch ontstaat er iets nieuws.
Niet op het beeld. Bij jou.
Dat kennen we ook buiten het heelal. Een lied kan voor de één gewoon muziek zijn en iemand anders binnen een paar seconden twintig jaar terugwerpen. De noten zijn dezelfde. Wat eruit ontstaat blijkbaar niet.
En juist daardoor wordt de uitsnede interessanter dan alleen de constatering dat er buiten de rand nog meer wereld bestaat.
DE RAND LIGT NIET ALLEEN AAN DE BUITENKANT.
Als we aan een uitsnede denken, denken we al snel aan wat ontbreekt: aan dingen buiten het beeld, informatie die we nog niet kennen of perspectieven die we niet hebben meegenomen. Een stap achteruit kan inderdaad meer zichtbaar maken.
Maar misschien is de wereld nog op een andere manier groter dan onze uitsnede.
Misschien zit er zelfs in wat we al zien meer mogelijkheid dan die ene betekenis doet vermoeden die er op dit moment voor ons uit is ontstaan. Dezelfde tekens kunnen taal worden of hiërogliefen blijven. Hetzelfde lied kan lawaai zijn, thuis, herinnering of gewoon drie minuten muziek. En dezelfde twee planeten kunnen heel even iets behoorlijk onastronomisch oproepen zonder ook maar één seconde iets anders te zijn geweest dan planeten.
Misschien is onze uitsnede daarom niet alleen het stukje wereld dat op dit moment voor ons ligt.
Misschien hoort er ook iets van ons bij.
Wat dat precies is, is dan weer een andere vraag.